โรคสมองเสื่อมไม่ใช่โรคเดี่ยวๆ แต่เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกกลุ่มอาการต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับผู้ป่วยโรคต่างๆ รวมถึงโรคอัลไซเมอร์ โรคต่างๆ ที่จัดอยู่ในกลุ่ม "โรคสมองเสื่อม" เกิดจากการเปลี่ยนแปลงที่ผิดปกติของสมอง อาการของโรคสมองเสื่อมทำให้ความสามารถในการคิดลดลง ซึ่งเรียกอีกอย่างว่าความสามารถในการรับรู้ รุนแรงถึงขั้นทำให้ชีวิตประจำวันและการทำงานอิสระได้รับผลกระทบ นอกจากนี้ยังส่งผลต่อพฤติกรรม ความรู้สึก และความสัมพันธ์ด้วย

ผู้ที่ประสบกับการเปลี่ยนแปลงของสมองจากโรคสมองเสื่อมหลายประเภทพร้อมกันจะมีอาการสมองเสื่อมแบบผสม มีภาวะอื่นๆ อีกมากมายที่อาจทำให้เกิดอาการของความบกพร่องทางการรับรู้ แต่ไม่ใช่โรคสมองเสื่อม รวมถึงภาวะบางอย่างที่สามารถรักษาให้หายได้ เช่น ปัญหาต่อมไทรอยด์และการขาดวิตามิน 

ภาวะสมองเสื่อมมักถูกเรียกผิดๆ ว่า "ความชรา" หรือ "ภาวะสมองเสื่อมในวัยชรา" ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อที่ไม่ถูกต้องซึ่งแพร่หลายในอดีตว่าความเสื่อมถอยทางจิตที่ร้ายแรงเป็นส่วนหนึ่งของวัยชราตามปกติ สิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจคือ โรคสมองเสื่อมไม่ใช่ส่วนหนึ่งของความชราตามธรรมชาติ แม้จะพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนที่อายุมากขึ้นจะต้องเป็นโรคนี้

โรคสมองเสื่อมกับโรคอัลไซเมอร์

หลายคนอาจสับสนระหว่างสองคำนี้ โรคสมองเสื่อม คือชื่อเรียกกลุ่มอาการ ส่วน โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer's Disease) คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของโรคสมองเสื่อม คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 60-80% ของผู้ป่วยทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่นๆ อีกหลายอย่าง เช่น ภาวะสมองเสื่อมจากหลอดเลือด (Vascular Dementia) หรือภาวะสมองเสื่อมจากเม็ดเลือดขาว (Lewy Body Dementia)

หากคุณหรือคนในครอบครัวเริ่มมีอาการที่น่าสงสัย ไม่ควรละเลยและคิดว่าเป็นเรื่องปกติของคนแก่ การปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้สามารถวางแผนการดูแลและรับมือได้อย่างเหมาะสมที่สุด